Κυριακή

The Politics of Catharsis

Catharsis and its ugly flipside schadenfreude characterize the emotions of conservatives this week. The feelings of liberals run a wider gamut encompassing shock, sadness, confusion, revenge, and much else.
In Chicago, a group of black men kicked a turtled-up white man as an amused mob taunted, “You voted Trump” and “You gonna pay for that s#!+,” before a thief made off with the Reginald Denny-like victim’s car. In New Orleans, “F— Trump” and “Die Whites Die” graffiti decorated Lee Circle. In San Francisco, despite local schools providing “safe spaces” for pupils to share their feelings on the election, thousands of students participated in an orchestrated hooky event to protest the president-elect. A Los Angeles woman told CNN that “people have to die to make a change in this world.” In the Twitterverse, rougher than Chicago and more radical than San Francisco, some discussed assassination in 140 characters or less.
Did they miss Hillary Clinton’s concession speech in which she offered the perfunctory but sincere, “We owe him an open mind and the chance to lead”?
It all felt good. It didn’t do any good.
If the events of Tuesday hit liberals as surreal, the events of the last eight years struck conservatives similarly. Cops murdered at a “peaceful” Black Lives Matter protest, rich kids lecturing normal people about one percenters, transgenders invading the bathroom stall next to your daughter, Catholic nuns ordered to provide birth control, religious bakers told to bake wedding cakes for gay unions lest they lose their businesses — the change wasn’t what many could believe in. The people most worried about immigration felt as though they lived in a foreign country even if they resided in the house of their birth. A health-care bill unread by legislators and unsupported by the people nevertheless became the law of the land.
Conservatives, like riotous liberals, found the aftermath of the election therapeutic, albeit in a more subdued way. From their living rooms, the deplorables watched as their votes cold-clocked the smug looks off the faces of MSNBC hosts and CNN anchors.
Tuesday night played out for conservatives like the finale of Newhart, in which the title character awoke in bed with Suzanne Pleshette, his wife from Bob Newhart’s earlier eponymously named ’70s sitcom. Dr. Robert Hartley, Newhart’s lead from The Bob Newhart Show, therein reflects on a jarring dream of mute woodsmen, a dim-witted handyman, an heiress maid, and life as a Vermont innkeeper. In other words, Newhart’s psychiatrist character from the 1970s dreamt up the ’80s-era sitcom.
During the last eight years, conservatives lived in if not another sitcom then in another country. Trump’s election, they hope, stems the totalitarian tide of political correctness, unfettered immigration, and judges imagining themselves as legislators. Obama’s radicalization of America now appears as a blip rather than a permanent trajectory. An agenda implemented through heavy-handed means now faces an unraveling by similar means. A government reorganization of health care rammed through via reconciliation, interventions undertaken without congressional approval, legislation from the bench, and executive orders resembling congressional bills all await a giant pencil eraser.
Whereas campaigns offer winners euphoria, governing often brings disappointment. Enjoy the feeling while it lasts. Politics isn’t therapy, no matter how much healing November 8 induced. It requires compromise and deals and picking battles. The dreamlike state enjoyed by 60 million Americans soon morphs into a more complicated reality.
The current catharsis relished by Trump supporters pales next to the comeuppance delivered and enjoyed by Trump.
Five years ago, Citizen Trump sat stoically but stiffly as President Obama delivered a comedy routine, unusually funny by presidential standards, on The Donald that meandered into mean as it dragged on. The comedian-in-chief’s standup at the White House Correspondents’ Dinner, highlighted in a recent Frontline documentary, likely becomes analyzed to the point of cliché during the interregnum. Before the 2011 event grows stale past its sell-by date, it deserves a fresh look.
Obama mocked the real estate developer’s allegedly gauche tastes in architecture by showing a White House transformed by a Trump presidency and ridiculed the reality-television star’s “credentials and breadth of experience.” In the wake of the release of Obama’s Hawaiian certificate of birth, the president quipped that his antagonist could “finally get back to focusing on the issues that matter, like … Did we fake the moon landing? What really happened in Roswell? And where are Biggie and Tupac?”
The press corps laughed with the president. They laughed harder at the punchline.
The real punchline came Thursday when Barack Obama acted as the buyer agent guiding the real-estate mogul on a tour of his latest Pennsylvania Avenue property acquisition. He who laughs last, laughs best.

Τετάρτη

Ευρωπαϊκό Ίδρυμα για τη Βελτίωση τω Συνθηκών Διαβίωσης και Εργασίας (Eurofound)

Παρουσίαση

  • Ρόλος: παρέχει στοιχεία βασισμένα στην έρευνα για τη διαμόρφωση κοινωνικών και εργασιακών πολιτικών
  • Διευθυντής: Juan Menéndez-Valdés
  • Έτος ίδρυσης: 1975
  • Αριθμός υπαλλήλων: 99
  • Έδρα: Δουβλίνο, Ιρλανδία.
  • Ιστοσελίδα: Eurofound
Το Ευρωπαϊκό Ίδρυμα για τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και εργασίας (Eurofound) παρέχει στοιχεία και γνώσεις που βασίζονται στην έρευνα με στόχο τη διαμόρφωση κοινωνικών και εργασιακών πολιτικών. Απώτερος στόχος είναι να συμβάλει στο σχεδιασμό καλύτερων συνθηκών διαβίωσης και εργασίας στην Ευρώπη.

Τι κάνει το Eurofound;

Βασικές δραστηριότητες του Eurofound:
  • διενεργεί έρευνες για κοινωνικά και εργασιακά ζητήματα
  • κοινοποιεί τα αποτελέσματα των ερευνών αυτών στους υπευθύνους χάραξης πολιτικής σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο.
Υλοποιεί ερευνητικά προγράμματα και διενεργεί 3 πανευρωπαϊκές έρευνες σχετικά με:
Διατηρεί 2 παρατηρητήρια για να παρέχει επικαιροποιημένες πληροφορίες σχετικά με:
Τα τεκμηριωμένα στοιχεία που συλλέγει χρησιμεύουν ως βάση για τη διαμόρφωση πολιτικών, όπως οι πρόσφατες ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για την ανεργία των νέων και τις εγγυήσεις για τη νεολαία.
Το Eurofound δημοσιοποιεί τα αποτελέσματα των ερευνών του, καθώς και χρήσιμα στοιχεία για τη διαμόρφωση πολιτικών με διάφορα μέσα όπως:
  • έντυπες και ηλεκτρονικές εκδόσεις
  • τον ιστότοπό του και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης
  • σεμινάρια και συνέδρια
  • το πρόγραμμά του για τους επισκέπτες.

Δομή

Ο διευθυντής και ο αναπληρωτής διευθυντής του Eurofound λογοδοτούν σε ένα τριμερές διοικητικό συμβούλιο αποτελούμενο από 87 μέλη:
  • 84 εκπροσώπους των κυβερνήσεων των χωρών της ΕΕ, των εργοδοτών και των εργαζομένων και
  • 3 εκπροσώπους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Στο διοικητικό συμβούλιο συμμετέχουν επίσης ως παρατηρητές εκπρόσωποι των χωρών της ΕΖΕΣ. Το συμβούλιο συνεδριάζει τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο για να συζητήσει και να εγκρίνει το πρόγραμμα εργασίας και τον ετήσιο προϋπολογισμό.
Μια εκτελεστική επιτροπή, γνωστή ως το προεδρείο, συνεδριάζει συχνότερα για να στηρίξει το έργο του διοικητικού συμβουλίου.

Πώς λειτουργεί το Eurofound;

Κάθε 4 χρόνια, το Eurofound επανεξετάζει τη στρατηγική και τους στόχους του. Μετά από ευρείες διαβουλεύσεις με το διοικητικό συμβούλιο και τα όργανα της ΕΕ, χαράσσει ένα τετραετές πρόγραμμα εργασίας. Στη συνέχεια, καταρτίζεται λεπτομερές ετήσιο πρόγραμμα εργασίας. Το Eurofound εκτελεί τα έργα που περιλαμβάνονται στο ετήσιο πρόγραμμα εργασίας χρησιμοποιώντας τα μέσα έρευνας και παρακολούθησης που περιγράφονται ανωτέρω.
Για την ανάληψη κοινών δραστηριοτήτων έρευνας και επικοινωνίας, το ίδρυμα συνεργάζεται στενά με συναφείς οργανισμούς:

Ποιοι ωφελούνται;

Η βασική ομάδα-στόχος είναι οι υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων σε επίπεδο ΕΕ, και συγκεκριμένα:
  • τα όργανα της ΕΕ
  • οι εργοδότες σε επίπεδο ΕΕ
  • οι συνδικαλιστικές οργανώσεις σε επίπεδο ΕΕ.
Εξυπηρετεί επίσης και άλλους οργανισμούς, όπως:
  • εθνικές κυβερνήσεις, εργοδοτικές και συνδικαλιστικές οργανώσεις
  • κοινοβούλια
  • ερευνητικά ιδρύματα
  • πανεπιστήμια.
Πρόσφατες δραστηριότητες που συμβάλλουν στη διαδικασία λήψης αποφάσεων και χάραξης πολιτικής

Ευρωπαϊκό Ίδρυμα για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβίωσης και Εργασίας

Επικοινωνία

Διεύθυνση
Wyattwille Road
Loughlinstown
IRL-Dublin 18
Éire/Ireland
Τηλ
+353 1 204 31 00
Φαξ
+353 1 282 64 56
κοινωνικά δίκτυα

Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία (EU-OSHA)

Παρουσίαση

  • Αποστολή: συλλογή, ανάλυση και διάδοση πληροφοριών για όσους δραστηριοποιούνται στον τομέα της ασφάλειας και υγείας στην εργασία (ΑΥΕ)
  • Διευθυντής: Dr Christa Sedlatschek
  • Έτος ίδρυσης: 1994
  • Προσωπικό: 67
  • Έδρα: Μπιλμπάο (Ισπανία)
  • Ιστότοπος: EU-OSHA
Ο EU-OSHA εργάζεται για να βελτιώσει την ασφάλεια, την υγεία και την παραγωγικότητα στους χώρους εργασίας της Ευρώπης - προς όφελος των επιχειρήσεων, των εργαζομένων και των κυβερνήσεων. Προάγει μια νοοτροπία πρόληψης των κινδύνων, με στόχο τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας στην Ευρώπη.

Τι κάνει

  • Πρόβλεψη της αλλαγής: σχέδια πρόβλεψης για την ανάδειξη και τη μελέτη νέων και αναδυόμενων κινδύνων ΑΥΕ
  • Στοιχεία και αριθμοί: συλλογή και διάδοση πληροφοριών μέσω της ευρωπαϊκής έρευνας για τις επιχειρήσεις, ESENER, και ανασκοπήσεων ΑΥΕ σχετικά με συγκεκριμένα θέματα με στόχο τον εντοπισμό προτεραιοτήτων
  • Εργαλεία χρηστής διαχείρισης ΑΥΕ: διαδικτυακό διαδραστικό εργαλείο εκτίμησης κινδύνων (OiRA) Επιλέξτε μεταφράσεις του προηγούμενου συνδέσμου   English (en) για μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις
  • Ευαισθητοποίηση: διετείς εκστρατείες ΑΥΕ σε όλη την Ευρώπη κάθε δύο χρόνια και ταινίες κινουμένων σχεδίων NAPO για την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία
  • Δικτύωση γνώσεων: συνεργατική διαδικτυακή εγκυκλοπαίδεια OSHwiki Επιλέξτε μεταφράσεις του προηγούμενου συνδέσμου   English (en) magyar (hu) με ακριβείς και αξιόπιστες πληροφορίες για την ΑΥΕ
  • Στρατηγική δικτύωση: συμπράξεις με κυβερνήσεις καθώς και οργανώσεις εργοδοτών και εργαζομένων

Δομή

  • Ο διευθυντής είναι αρμόδιος για τον EU-OSHA και λογοδοτεί σε τριμερές διοικητικό συμβούλιο (κυβερνήσεις κρατών μελών της ΕΕ, εργοδότες, εργαζόμενοι) και στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Καθορίζει στρατηγικές και στόχους.
  • Μια μικρότερη ομάδα του διοικητικού συμβουλίου, το προεδρείο, εποπτεύει τις επιδόσεις λειτουργίας.
  • Οι συμβουλευτικές ομάδες παρέχουν στρατηγική καθοδήγηση.
  • Το δίκτυο πληροφόρησης αποτελείται από εστιακούς πόλους που έχουν συσταθεί σε περισσότερες από 30 ευρωπαϊκές χώρες. Οι εστιακοί πόλοι ορίζονται από τις κυβερνήσεις και συνήθως αποτελούν την αρμόδια εθνική αρχή για την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία.

Πώς λειτουργεί

Κάθε 5 χρόνια, ο EU-OSHA επανεξετάζει τη στρατηγική και τους στόχους του. Μετά από διεξοδικές διαβουλεύσεις με το διοικητικό συμβούλιο και τα όργανα της ΕΕ, χαράσσεται η μακροπρόθεσμη πολυετής στρατηγική (η τρέχουσα καλύπτει την περίοδο 2014-2020). Στη συνέχεια, εκπονούνται διεξοδικά ετήσια προγράμματα εργασίας. Ο οργανισμός είναι κατά κύριο λόγο ένας οργανισμός δικτύωσης, και η συνεργασία του με άλλους οργανισμούς σε όλα τα επίπεδα - εθνικό, ευρωπαϊκό, παγκόσμιο - παίζει καθοριστικό ρόλο στη λειτουργία του. Το γεγονός αυτό αντανακλάται στην τριμερή σύνθεση του διοικητικού του συμβουλίου και του πολύ σημαντικού δικτύου εθνικών εστιακών πόλων οι οποίοι είναι ζωτικής σημασίας σύνδεσμοι με τους τελικούς χρήστες.
Ο EU-OSHA συνεργάζεται με τους παρακάτω εταίρους:

Ποιοι ωφελούνται

Ποιους στηρίζουμε:
  • Διαμορφωτές πολιτικής σε ενωσιακό και εθνικό επίπεδο
  • Επιχειρήσεις, ιδιαίτερα πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις
  • Εργαζομένους και εκπροσώπους τους
  • Εργοδότες
  • Επαγγελματίες και ερευνητές ΑΥΕ
  • Πολίτες της ΕΕ.
Με ποιους συνεργαζόμαστε:
  • Εστιακούς πόλους και τα δίκτυά τους
  • Κοινωνικούς εταίρους
  • Εθνικές κυβερνήσεις
  • Ευρωπαϊκά όργανα, φορείς και επιτροπές
  • Κοινοβούλιο της ΕΕ - επιτροπή απασχόλησης
  • Ευρωπαϊκή Επιτροπή - ΓΔ EMPL, ΓΔ GROW
  • EASME – Enterprise Europe Network
  • Συμβούλιο της ΕΕ
  • Μεγάλες επιχειρήσεις και κλαδικές ομοσπονδίες
  • Υπηρεσίες πρόληψης
  • Ερευνητές ΑΥΕ
  • Επιθεωρητές εργασίας
  • Διεθνείς και περιφερειακές οργανώσεις.
Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια και την Υγεία Εργασίας

Επικοινωνία

Διεύθυνση
12 Santiago de Compostela (Edificio Miribilla), 5th Floor E-48003 Bilbao, SPAIN
Τηλ
+34 944-358-400
Φαξ
+34 944-358-401
κοινωνικά δίκτυα

Getting the message across that Europe values diversity and is taking discrimination seriously is crucial for the success of its anti-discrimination measures.

Raising awareness

Poster campaign 2012 against discriminationFair treatment is a basic right in the EU. It is illegal to discriminate on the grounds of a person's age, disability, gender, race, religion or sexual orientation. Yet only one-third of EU citizens are fully aware that they are legally protected against discrimination.
Getting the message across that Europe values diversity and is taking discrimination seriously is crucial for the success of its anti-discrimination measures. Raising awareness of anti-discrimination laws is vital to make rights known, used and understood. It is also crucial to facilitate a debate on the benefits and challenges of diversity within society.
The EU supported an information campaign "For diversity. Against discrimination" across Europe, to make more people aware of their rights and responsibilities. It featured public events, awards for journalists and competitions for young people.
The European Year of Equal Opportunities for All marked the biggest campaign to date. Political leaders made a commitment to equal opportunities in their countries, while hundreds of debates, exhibitions and other events took place in schools, on the streets and in workplaces across Europe.
Raising awareness among employers and people in general of the impact that anti-discrimination legislation can have on their lives is vital. Therefore, workshops, seminars, conferences and other events and activities as well as ways of disseminating information have been organised at both EU and national levels. Awareness-raising activities take the form of both one-off events and long-standing information campaigns and projects.
Please find here all the documents related to awareness-raising.

EU anti-discrimination law establishes a consistent set of rights and obligations across all EU countries, including procedures to help victims of discrimination.

Your rights and obligations


Stop discrimination © European Union, Anita Jazwiec 

EU anti-discrimination law establishes a consistent set of rights and obligations across all EU countries, including procedures to help victims of discrimination.


Your rights

All EU citizens are entitled to:
  • legal protection against direct and indirect discrimination on the grounds of race or ethnic origin in education, social security, health care and access to goods and services;
  • equal treatment in employment and training irrespective of racial or ethnic origin, religion or belief, sexual orientation, disability or age;
  • take action to combat discrimination on the above grounds;
  • receive help from a national organisation promoting equal treatment and assisting victims of racial discrimination;
  • make a complaint through a judicial or administrative (conciliation) procedure, and expect appropriate penalties for those who discriminate.
  • Citizen guide "Know your rights – protection from discrimination"pdf(777 kB) Choose translations of the previous link
    This guide is about your right to be protected from discrimination under EU law. It explains exactly what rights you have and what to do if you think that you have been subjected to discrimination.
Detailed information and advice are available from the stop discrimination campaign website on the grounds of: racial or ethnic origin, religion or belief, disability, sexual orientation and age (young or older people).

Your obligations

As an EU employer you must:
  • implement the principle of equal treatment irrespective of racial or ethnic origin, religion or belief, disability, age or sexual orientation with a view to taking appropriate measures to accommodate the needs of disabled people, including appropriate measures to enable a person with a disability to have access to employment and training unless doing so imposes a disproportionate burden;
  • provide equal access to employment, selection criteria and recruitment conditions, vocational guidance and training, including practical work experience and membership of organisations;
  • base job classification systems for determining pay on the same criteria regardless of racial or ethnic origin, religion or belief, disability, age or sexual orientation.

Racial equality

Directive against discrimination on grounds of race and ethnic origin:
  • Protection against discrimination on grounds of racial or ethnic origin in employment and training, education, social protection, membership of organisations and access to goods and services;
  • Definitions of direct and indirect discrimination and harassment.
  • Positive action to ensure full equality in practice;
  • The right to complain through a judicial or administrative procedure, with appropriate penalties for those who discriminate;
  • Limited exceptions to the principle of equal treatment (where a difference in treatment on the grounds of race or ethnic origin is a genuine occupational requirement);
  • Shared burden of proof in civil and administrative cases: victims must provide evidence of alleged discrimination; defendants must prove that there has been no breach of the equal treatment principle;
  • An organisation in each EU country to promote equal treatment and assist victims of racial discrimination.
Full text: Directive 2000/43/EC of 29 June 2000 on racial equality

Employment

Directive against discrimination at work on grounds of religion or belief, disability, age or sexual orientation:
  • Principle of equal treatment in employment and training irrespective of religion or belief, disability, age or sexual orientation;
  • Same rules as the Racial Equality Directive as regards definitions of discrimination and harassment, positive action, rights of redress and sharing the burden of proof;
  • Employers must make reasonable efforts to accommodate disabled people who are qualified to participate in training or paid employment;
  • Limited exceptions to the principle of equal treatment where the ethos of a religious organisation needs to be preserved, or where an employer legitimately needs an employee to be from a certain age group.
Full text: Employment Framework Directive 2000/78/EC of 27 November 2000

Age, disability, sexual orientation and religion or belief beyond the workplace

Proposal for a Directive against discrimination based on age, disability, sexual orientation and religion or belief beyond the workplace.
This new Directive proposal, adopted by the Commission in July 2008 and currently under negotiation, proposes the following:
  • Equal treatment in the areas of social protection, including social security and health care, education and access to and the supply of goods and services which are commercially available to the public, including housing. The Directive will prohibit direct and indirect discrimination as well as harassment and victimisation;
  • For people with disabilities, there would be an obligation to provide them with general accessibility as well as "reasonable accommodation ". Both are subject to the condition that they do not impose a disproportionate burden on service providers.
Full text: Directive proposal (COM(2008) 426)
Please find here all the legal documents and all the documents related to tackling discrimination.

Δευτέρα

Ευρωπαϊκή πολιτική για την απασχόληση

«Περισσότερες και καλύτερες θέσεις εργασίας» και «ίσες ευκαιρίες» είναι οι βασικοί στόχοι τόσο της ευρωπαϊκής πολιτικής για την απασχόληση όσο και της κοινωνικής πολιτικής. Η Ένωση επιθυμεί να διασφαλίσει ότι όλοι οι πολίτες θα διαθέτουν τα αναγκαία προσόντα ώστε να μπορούν να προσαρμόζονται στις αλλαγές που συντελούνται σε μια οικονομία της γνώσης. Η απασχόληση και η κοινωνική πολιτική βρίσκονται στο επίκεντρο της «ατζέντας της Λισαβόνας», που αποτελεί το πλαίσιο πολιτικής της ΕΕ για την προώθηση της ανάπτυξης και τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης.
Οι δύο ακρογωνιαίοι λίθοι της πολιτικής για την απασχόληση και της κοινωνικής πολιτικής είναι, αφενός, η ευρωπαϊκή στρατηγική απασχόλησης - για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και τη χάραξη στρατηγικών για τη μεταρρύθμιση της αγοράς εργασίας – και, αφετέρου, η κοινωνική ατζέντα, που σχεδιάστηκε για να εξασφαλίζει ότι τα οφέλη της ανάπτυξης της ΕΕ διαχέονται στο σύνολο της κοινωνίας και σε κάθε περιοχή της ΕΕ. Το Κοινωνικό Ταμείο στηρίζει οικονομικά αυτούς τους στόχους.

Η Ευρωπαϊκή στρατηγική για την απασχόληση

Οι κοινές προτεραιότητες και οι επιμέρους στόχοι των πολιτικών των κρατών μελών για την απασχόληση καθορίζονται σε πολυετείς κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση οι οποίες εγκρίνονται από κοινού από όλα τα κράτη μέλη. Οι ισχύουσες κατευθυντήριες γραμμές, οι οποίες καλύπτουν την περίοδο 2008-2010, αποτελούν τη βάση των εθνικών προγραμμάτων μεταρρύθμισης και τη συνιστώσα για την απασχόληση της ατζέντας της Λισαβόνας. Η εν λόγω ατζέντα καλύπτει το σύνολο των δράσεων της ΕΕ που στοχεύουν να προωθήσουν τη γνώση και την καινοτομία, να καταστήσουν την Ευρώπη ελκυστικότερη για επενδύσεις και εργασία, και να δημιουργήσουν περισσότερες και καλύτερες θέσεις εργασίας.

Μέσω αυτών των κατευθυντήριων γραμμών, οι χώρες μέλη δεσμεύονται να προωθήσουν τις κοινές προτεραιότητες όσον αφορά την προσέλκυση και διατήρηση περισσοτέρων ατόμων στην απασχόληση, την αύξηση της προσφοράς εργατικού δυναμικού, τον εκσυγχρονισμό των συστημάτων κοινωνικής προστασίας, τη βελτίωση της προσαρμοστικότητας των εργαζόμενων και των επιχειρήσεων και την αύξηση των επενδύσεων για την παροχή καλύτερης εκπαίδευσης και περισσότερων δεξιοτήτων. Οι κατευθυντήριες γραμμές αναγνωρίζουν ότι η ευελιξία της αγοράς εργασίας πρέπει να συνδυάζεται με την ασφάλεια της απασχόλησης και δίνουν μεγάλη έμφαση στον ρόλο των κοινωνικών εταίρων. Επίσης, υποστηρίζουν εξελίξεις του κόστους εργασίας και μηχανισμούς καθορισμού των μισθών που ευνοούν την απασχόληση, καθώς και την ενίσχυση και τη βελτίωση των επενδύσεων σε ανθρώπινο δυναμικό και την προσαρμογή των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης στις νέες απαιτούμενες δεξιότητες.

Η κοινωνική ατζέντα

Η ατζέντα για την περίοδο 2005-2010 καλύπτει τις πολιτικές που σχεδιάστηκαν με στόχο τη δημιουργία απασχόλησης, την καταπολέμηση της φτώχειας και την προώθηση ίσων ευκαιριών για όλους, συμπεριλαμβανομένων των μετακινούμενων εργαζομένων, έτσι ώστε να μπορούν να τυγχάνουν των ίδιων δικαιωμάτων κοινωνικής ασφάλισης και συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων σε όλες τις χώρες της ΕΕ. Οι πολιτικές αυτές καταρτίζονται σε συνεργασία με τις δημόσιες αρχές σε κάθε επίπεδο, από το τοπικό έως το εθνικό, με τους εκπροσώπους των εργοδοτών και των εργαζομένων και με μη κυβερνητικές οργανώσεις. Η ατζέντα αποτελεί επίσης το πλαίσιο υποστήριξης των κρατών μελών για τη μεταρρύθμιση των συντάξεων και της υγειονομικής περίθαλψης, την αντιμετώπιση της φτώχειας, των προβλημάτων απασχόλησης και άλλων κοινωνικών θεμάτων που ανακύπτουν λόγω της γήρανσης του πληθυσμού, καθώς και για την προώθηση ίσων ευκαιριών και την εξάλειψη των ανισοτήτων και των διακρίσεων. Έχει ήδη ξεκινήσει η διαδικασία για την κατάρτιση της επόμενης κοινωνικής ατζέντας. Για το σκοπό αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει καλέσει τους πολίτες να συμμετάσχουν στη σχετική διαδικασία διαβούλευσης.

Επενδύσεις σε ανθρώπινο δυναμικό

Η ΕΕ διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο όσον αφορά τις επενδύσεις σε ανθρώπινο δυναμικό. Το διάστημα 2007-2013, το Κοινωνικό Ταμείο διαθέτει 77 δις ευρώ για ένα ευρύ φάσμα στόχων που περιλαμβάνει την ενίσχυση της προσαρμοστικότητας των εργαζομένων και των επιχειρήσεων, τη βελτίωση της πρόσβασης στην απασχόληση, την καταπολέμηση των διακρίσεων και τη διευκόλυνση της πρόσβασης των μειονεκτούντων ατόμων στην αγορά εργασίας, τη βελτίωση των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης και την ανάπτυξη του αναγκαίου θεσμικού πλαισίου στις μειονεκτούσες περιφέρειες.

Επίσης, το ίδιο διάστημα, θα διατεθούν 743 εκατομμύρια ευρώ στο πλαίσιο του προγράμματος PROGRESS για την προώθηση μελετών ευρωπαϊκής κλίμακας με στόχο τη βελτίωση των γνώσεων για θέματα απασχόλησης και άλλα κοινωνικά θέματα, την επιμόρφωση νομικών και υπευθύνων για τη χάραξη πολιτικής, την ανάπτυξη διασυνοριακών δικτύων ενθάρρυνσης της αμοιβαίας μάθησης και της ανταλλαγής ορθών πρακτικών, καθώς και την προώθηση της ενημέρωσης για τις πολιτικές της ΕΕ.

Τέλος, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Προσαρμογής στην Παγκοσμιοποίηση διαθέτει ετησίως 500 εκατομμύρια ευρώ για την παροχή προσωπικής στήριξης στους εργαζόμενους που απολύονται ως συνέπεια της ελευθέρωσης του εμπορίου.

Ελάχιστα πρότυπα για όλους

Η ΕΕ καταβάλλει συνεχώς προσπάθειες για τη διασφάλιση αξιοπρεπούς εργασιακού περιβάλλοντος σε όλη την ΕΕ, καθώς επίσης και για την προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων μέσω της θέσπισης ελάχιστων κοινών προτύπων σχετικά με τους όρους εργασίας, την ομαδική απόλυση, τη μερική και την προσωρινή απασχόληση, καθώς και την υγεία και την ασφάλεια στο χώρο εργασίας. Η ίση αμοιβή για ίση εργασία και η προστασία έναντι της σεξουαλικής παρενόχλησης έχουν επίσης ενσωματωθεί στη νομοθεσία της ΕΕ. Στο παρόν στάδιο, η ΕΕ εντάσσει σε αυτό το πλαίσιο την έννοια της λεγόμενης «ευελισφάλειας» (ευελιξία στην αγορά εργασίας με ασφάλεια για τους εργαζόμενους), που δηλώνει τις αλλαγές που πρέπει να γίνουν σε ό, τι αφορά την ασφάλεια της απασχόλησης και την κοινωνική ασφάλεια, ώστε, σε συνδυασμό με τη δια βίου μάθηση, οι αγορές εργασίας να μπορούν να προσαρμοστούν καλύτερα σε ένα παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον και σε μια ταχεία τεχνολογική πρόοδο.

Η ΕΕ έχει απαγορεύσει τη διακριτική μεταχείριση λόγω φύλου, φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής, αναπηρίας, σεξουαλικού προσανατολισμού, ηλικίας, θρησκεύματος ή πεποιθήσεων. Αυτό ενισχύεται με νομοθεσία για την απαγόρευση των διακρίσεων λόγω φύλου όσον αφορά την πρόσβαση σε αγαθά και υπηρεσίες (με κάποιες εξαιρέσεις για τις ασφάλειες), πολιτικές στρατηγικές για την καταπολέμηση των διακρίσεων και της ξενοφοβίας και τη διασφάλιση ότι θέματα σχετικά με την ισότητα των φύλων λαμβάνονται υπόψη κατά τη χάραξη όλων των πολιτικών της ΕΕ.

Η ΕΕ προωθεί επίσης σύγχρονες εργασιακές σχέσεις και το διάλογο μεταξύ των εκπροσώπων των εργαζομένων και των εργοδοτών. Οι καλές εργασιακές σχέσεις δεν ενισχύουν μόνο την προστασία των εργαζομένων, αλλά συμβάλλουν και στην ανταγωνιστικότητα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί την ιδέα της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, υποστηρίζοντας ότι θέματα κοινωνικής και περιβαλλοντικής φύσης πρέπει να αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των επιχειρηματικών στρατηγικών.

Πανευρωπαϊκή κινητικότητα για όλους


Όλοι έχουν δικαίωμα να απολαμβάνουν το ποδόσφαιρο.
Το δικαίωμα στην εργασία, οπουδήποτε στην ΕΕ, αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα όλων των πολιτών της ΕΕ, με ορισμένες μεταβατικές ρυθμίσεις για τις χώρες που έχουν προσχωρήσει στην ΕΕ από το 2004.

Η ευρωπαϊκή νομοθεσία διευκολύνει όσους έχουν αποσπαστεί προσωρινά ή εργάζονται μόνιμα σε άλλη χώρα, παρέχοντάς τους μεταξύ άλλων τη δυνατότητα μεταφοράς των δικαιωμάτων κοινωνικής ασφάλισης των ιδίων και των οικογενειών τους. Το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση Ευρωπαίων πολιτών που αποφασίζουν να εγκατασταθούν σε άλλη χώρα της ΕΕ μετά τη συνταξιοδότησή τους. Το δικαίωμα για υγειονομική περίθαλψη σε άλλη χώρα καλύπτει και την έκτακτη περίθαλψη των ταξιδιωτών.

Για να διευκολύνουν την κινητικότητα, οι δημόσιες υπηρεσίες απασχόλησης 31 χωρών δημοσιεύουν κενές θέσεις εργασίας μέσω του δικτυακού τόπου του Eures, μιας υπηρεσίας ενιαίας εξυπηρέτησης στην οποία δημοσιεύονται πάνω από ένα εκατομμύριο κενές θέσεις εργασίας. Η ΕΕ ενθαρρύνει την κινητικότητα των εργαζομένων λόγω των πλεονεκτημάτων που δημιουργεί για τα άτομα όσον αφορά την προσωπική ολοκλήρωση και την επαγγελματική ανάπτυξη ή την εξέλιξη της σταδιοδρομίας, αλλά και ως εργαλείο αντιστοίχισης των δεξιοτήτων και της ζήτησης.

Κοινωνική ενσωμάτωση και κοινωνική προστασία

Τα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης σε καθεμία από τις χώρες της ΕΕ αντικατοπτρίζουν συγκεκριμένες παραδόσεις και κοινωνικές εξελίξεις και ιδιαίτερη πολιτιστική κληρονομιά, ρυθμίζονται δε από την εθνική νομοθεσία. Ωστόσο, τα κράτη μέλη συντονίζουν τις πολιτικές τους με βάση την αρχή ότι όλοι πρέπει να έχουν πρόσβαση στις κοινωνικές παροχές, με τις οποίες:
  • εξασφαλίζεται ένα «δίχτυ ασφάλειας», αλλά παράλληλα δίνονται κίνητρα για την εξεύρεση εργασίας, οπουδήποτε αυτό είναι δυνατόν,
  • παρέχονται συντάξεις και υγειονομική περίθαλψη ποιότητας με βιώσιμο κόστος,
  • προάγεται μια κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς και καταπολεμάται η φτώχεια.
Κάθε πολίτης που μετακινείται σε άλλη χώρα της ΕΕ μεταφέρει μαζί του και τα δικαιώματα κοινωνικής ασφάλισης.

Τεχνική υποστήριξη

Δύο οργανισμοί παρέχουν τεχνική υποστήριξη στο έργο της ΕΕ στον τομέα της απασχόλησης, διενεργούν έρευνες και διαδίδουν τις ορθές πρακτικές:
  • ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία με έδρα το Μπιλμπάο,
  • το Ευρωπαϊκό Ίδρυμα για τις Συνθήκες Διαβίωσης και Εργασίας με έδρα το Δουβλίνο.

Συνθήκη της Λισαβόνας και Ευρωπαϊκός Χάρτης των θεμελιωδών δικαιωμάτων




Συνθήκη της Λισαβόνας
Την 1η Δεκεμβρίου 2009 τέθηκε σε ισχύ η Συνθήκη της Λισαβόνας, τερματίζοντας με τον τρόπο αυτό τις πολυετείς διαπραγματεύσεις σχετικά με θεσμικά ζητήματα.
Η Συνθήκη της Λισαβόνας τροποποιεί τις συνθήκες ΕΕ και ΕΚ, δηλαδή τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη Συνθήκη για την Ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, χωρίς όμως να τις υποκαθιστά. Εφοδιάζει την Ένωση με το νομικό πλαίσιο και τα μέσα που της είναι απαραίτητα για να αντιμετωπίσει τις μελλοντικές προκλήσεις και να ικανοποιήσει τις προσδοκίες των πολιτών.
1. Μία δημοκρατικότερη και διαφανέστερη Ευρώπη , με ενισχυμένο τον ρόλο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και των εθνικών κοινοβουλίων, με περισσότερες ευκαιρίες για τους πολίτες να εκφράζουν τις απόψεις τους και να ακούγεται η φωνή τους, αλλά και με πιο συγκεκριμένη εικόνα για το ποιος κάνει τι σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο.
· Ενισχυμένος ρόλος για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο: Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το οποίο εκλέγεται απευθείας από τους πολίτες της ΕΕ, αποκτά νέες σημαντικές εξουσίες όσον αφορά τη νομοθεσία και τον προϋπολογισμό της ΕΕ αλλά και τις διεθνείς συμφωνίες. Ειδικότερα, η αυξημένη χρήση της διαδικασίας συναπόφασης κατά την άσκηση της πολιτικής διασφαλίζει την ισότιμη θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με το Συμβούλιο, το οποίο εκπροσωπεί τα κράτη μέλη για το μεγαλύτερο μέρος της νομοθεσίας της ΕΕ.
· Μεγαλύτερη συμμετοχή των εθνικών κοινοβουλίων: τα εθνικά κοινοβούλια έχουν περισσότερες ευκαιρίες να συμμετέχουν στις εργασίες της ΕΕ, κυρίως χάρη σε έναν νέο μηχανισμό που θα διασφαλίζει ότι η Ένωση ενεργεί μόνον στις περιπτώσεις που μπορούν να επιτευχθούν καλύτερα αποτελέσματα σε επίπεδο ΕΕ (επικουρικότητα). Σε συνδυασμό με τον ενισχυμένο ρόλο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το γεγονός αυτό θα προωθήσει τη δημοκρατία και τη νομιμότητα κατά τη λειτουργία της Ένωσης.
· Ισχυρότερη φωνή των πολιτών: χάρη στη σχετική πρωτοβουλία υπέρ των πολιτών, εφόσον συγκεντρωθούν τουλάχιστον ένα εκατομμύριο υπήκοοι σημαντικού αριθμού κρατών µελών, μπορούν να λάβουν την πρωτοβουλία να καλέσουν την Επιτροπή να υποβάλει νέες προτάσεις πολιτικής.
· Ποιος κάνει τι: η σχέση μεταξύ κρατών μελών και Ευρωπαϊκής Ένωσης καθίσταται σαφέστερη χάρη στην ξεκάθαρη κατανομή των αρμοδιοτήτων.
· Αποχώρηση από την Ένωση: η Συνθήκη της Λισαβόνας αναγνωρίζει ρητά για πρώτη φορά τη δυνατότητα ενός κράτους μέλους να αποχωρήσει από την Ένωση.
2. Μία αποτελεσματικότερη Ευρώπη, με απλουστευμένες μεθόδους εργασίας και κανόνες ψηφοφορίας, με βελτιωμένα και σύγχρονα θεσμικά όργανα για μία Ευρωπαϊκή Ένωση 27 μελών και με βελτιωμένη ικανότητα παρέμβασης σε τομείς άμεσης προτεραιότητας για τη σημερινή Ένωση.
· Αποτελεσματική και αποδοτική λήψη αποφάσεων: Η ψηφοφορία με ειδική πλειοψηφία στο Συμβούλιο επεκτείνεται σε νέους τομείς πολιτικής ώστε η διαδικασία λήψης αποφάσεων να είναι ταχύτερη και αποτελεσματικότερη. Από το 2014 και μετά, η ειδική πλειοψηφία θα βασίζεται στη διττή πλειοψηφία των κρατών μελών και των πληθυσμών, εκπροσωπώντας έτσι τη διττή νομιμότητα της Ένωσης. Διττή πλειοψηφία επιτυγχάνεται όταν μία απόφαση λαμβάνεται από το 55% των κρατών μελών που αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον το 65% του πληθυσμού της Ένωσης.
· Ένα σταθερότερο και απλουστευμένο θεσμικό πλαίσιο: Η Συνθήκη της Λισαβόνας καθιερώνει το αξίωμα του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ο οποίος εκλέγεται για δυόμιση χρόνια, εισάγει άμεση σχέση μεταξύ της εκλογής του Προέδρου της Επιτροπής και των αποτελεσμάτων των ευρωεκλογών, προβλέπει νέες ρυθμίσεις για τη μελλοντική σύνθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και διατυπώνει σαφέστερους κανόνες ενισχυμένης συνεργασίας καθώς και δημοσιονομικές διατάξεις.
· Βελτίωση της ζωής των Ευρωπαίων: η Συνθήκη της Λισαβόνας δίνει στην ΕΕ περισσότερες δυνατότητες να δραστηριοποιείται σε διάφορους τομείς πολιτικής μείζονος προτεραιότητας για τη σημερινή Ένωση και τους πολίτες της. Πρόκειται ειδικότερα για τους τομείς της ελευθερίας, της ασφάλειας και της δικαιοσύνης, όπως για παράδειγμα, η καταπολέμηση της τρομοκρατίας ή του εγκλήματος. Σε κάποιο βαθμό αφορά και άλλους τομείς, όπως η ενέργεια, η δημόσια υγεία, η πολιτική προστασία, η αλλαγή του κλίματος, οι υπηρεσίες γενικού συμφέροντος, η έρευνα, το διάστημα, η εδαφική συνοχή, το εμπόριο, η ανθρωπιστική βοήθεια, ο αθλητισμός, ο τουρισμός και η διοικητική συνεργασία.
3. Μία Ευρώπη των δικαιωμάτων και των αξιών, της ελευθερίας, της αλληλεγγύης και της ασφάλειας: προώθηση των αξιών της Ένωσης, ενσωμάτωση του Χάρτη θεμελιωδών δικαιωμάτων στο ευρωπαϊκό πρωτογενές δίκαιο, δημιουργία νέων μηχανισμών αλληλεγγύης και διασφάλιση καλύτερης προστασίας για τους Ευρωπαίους πολίτες.
· Οι δημοκρατικές αξίες: η Συνθήκη της Λισαβόνας καθορίζει λεπτομερώς και στηρίζει τις αξίες και τους στόχους της Ένωσης, που χρησιμεύουν ως σημείο αναφοράς για τους Ευρωπαίους πολίτες και καταδεικνύουν τι έχει να προσφέρει η Ευρώπη στους εταίρους της παγκοσμίως.
· Τα δικαιώματα των πολιτών και ο Χάρτης θεμελιωδών δικαιωμάτων: με τη Συνθήκη της Λισαβόνας διατηρούνται ήδη τα κεκτημένα δικαιώματα και παράλληλα καθιερώνονται ορισμένα νέα. Ειδικότερα, η Συνθήκη εγγυάται τις ελευθερίες και τις αρχές που καθορίζονται στο Χάρτη θεμελιωδών δικαιωμάτων και καθιστά νομικά δεσμευτικές τις διατάξεις του εν λόγω Χάρτη σχετικά με τα αστικά, τα πολιτικά, τα οικονομικά και τα κοινωνικά δικαιώματα.
· Η ελευθερία των Ευρωπαίων πολιτών: η Συνθήκη της Λισαβόνας διατηρεί και ενισχύει τις «τέσσερις ελευθερίες» καθώς και την πολιτική, οικονομική και κοινωνική ελευθερία των Ευρωπαίων πολιτών.
· Η αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών: βάσει της Συνθήκης της Λισαβόνας, η Ένωση και τα κράτη μέλη της ενεργούν από κοινού με πνεύμα αλληλεγγύης εάν ένα κράτος μέλος δεχθεί τρομοκρατική επίθεση ή πληγεί από φυσική ή ανθρωπογενή καταστροφή. Δίδεται επίσης έμφαση στην αλληλεγγύη στον τομέα της ενέργειας.
· Η ενισχυμένη ασφάλεια για όλους: η Ένωση αποκτά διευρυμένη αρμοδιότητα να ενεργεί στους τομείς της ελευθερίας, της ασφάλειας και της δικαιοσύνης, γεγονός που αυξάνει άμεσα την ικανότητά της για καταπολέμηση του εγκλήματος και της τρομοκρατίας. Οι νέες διατάξεις για την πολιτική προστασία, την ανθρωπιστική βοήθεια και τη δημόσια υγεία έχουν στόχο να ενισχύσουν την ικανότητα της Ένωσης να αντιδρά όταν απειλείται η ασφάλεια των Ευρωπαίων πολιτών.
4. Η παρουσία της Ευρώπης στην παγκόσμια σκηνή θα εξασφαλιστεί με τη συνένωση των μέσων εξωτερικής πολιτικής της Ευρώπης, τόσο στο στάδιο της χάραξης όσο και της υιοθέτησης νέων πολιτικών. Με τη Συνθήκη της Λισαβόνας η Ευρώπη αποκτά ισχυρή φωνή που θα γίνεται αισθητή από τους εταίρους της παγκοσμίως. Επίσης, η Συνθήκη αξιοποιεί στο έπακρο τις οικονομικές, ανθρωπιστικές, πολιτικές και διπλωματικές δυνάμεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης ώστε να προωθηθούν τα συμφέροντα και οι αξίες της σε παγκόσμια κλίμακα, ενώ ταυτόχρονα να διασφαλίζονται τα ιδιαίτερα συμφέροντα των κρατών μελών στον τομέα των εξωτερικών υποθέσεων.
· Ο νέος Ύπατος Εκπρόσωπος της Ένωσης για Θέµατα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας, ο οποίος είναι και Αντιπρόεδρος της Επιτροπής, θα ενισχύσει τον αντίκτυπο, τη συνοχή και την προβολή της εξωτερικής δράσης της ΕΕ.
· Η νέα ευρωπαϊκή υπηρεσία εξωτερικής δράσης θα συνδράμει και θα στηρίζει τον Ύπατο Εκπρόσωπο στο έργο του.
· Η ενιαία νομική προσωπικότητα της Ένωσης θα ενισχύσει τη διαπραγματευτική της δύναμη και, παράλληλα, θα την καταστήσει αποτελεσματικότερη στη διεθνή σκηνή και πιο αναγνωρίσιμο εταίρο για τις τρίτες χώρες και τους διεθνείς οργανισμούς.
· Η πρόοδος στην ευρωπαϊκή πολιτική ασφάλειας και άμυνας δεν θα θίξει τις ειδικές ρυθμίσεις σχετικά με τη λήψη αποφάσεων, αλλά ταυτόχρονα θα προετοιμάσει το έδαφος για ενισχυμένη συνεργασία μεταξύ μιας μικρότερης ομάδας κρατών μελών.
Χάρτης θεμελιωδών δικαιωμάτων του ανθρώπου της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Iστορικό πλαίσιο
Tον Ιούνιο του 1999 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κολωνίας έκρινε σκόπιμο να συγκεντρώσει τα θεμελιώδη δικαιώματα που ίσχυαν σε επίπεδο ΕΕ σε έναν Χάρτη ώστε να τα καταστήσει περισσότερο εμφανή στους πολίτες. Σύμφωνα με τις προσδοκίες των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων, ο Χάρτης αυτός θα έπρεπε να περιλαμβάνει τις γενικές αρχές που περιέχονται στη σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης του 1950, εκείνες που προκύπτουν από την κοινή συνταγματική παράδοση των κρατών μελών, τα θεμελιώδη δικαιώματα των πολιτών της Ένωσης και τα οικονομικά και κοινωνικά δικαιώματα όπως προβλέπονται στον Ευρωπαϊκό κοινωνικό Χάρτη και στον Κοινοτικό Χάρτη θεμελιωδών κοινωνικών δικαιωμάτων των εργαζομένων, καθώς και τις αρχές που προκύπτουν από τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Την εκπόνηση του Χάρτη ανέλαβε μια Συνέλευση η οποία αποτελείται από εκπροσώπους των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων των κρατών μελών, έναν αντιπρόσωπο του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς και μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και των εθνικών κοινοβουλίων (δύο από κάθε εθνικό κοινοβούλιο). Ο Χάρτης, ο οποίος εγκρίθηκε επίσημα στη Νίκαια τον Δεκέμβριο 2000 από τους προέδρους του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής, σηματοδοτεί μια πολιτική δέσμευση, χωρίς να είναι νομικά δεσμευτικός.
Η Συνθήκη της Λισαβόνας, η οποία τροποποιεί τις ισχύουσες συνθήκες και βρίσκεται σήμερα στο στάδιο κύρωσης, καθιστά τον Χάρτη νομικά δεσμευτικό, καθώς έχει προστεθεί σε αυτή μια φράση με την οποία αναγνωρίζεται στον Χάρτη η ίδια νομική ισχύς με αυτή των συνθηκών. Για το σκοπό αυτό, η επίσημη διακήρυξη του Χάρτη έγινε για δεύτερη φορά τον Δεκέμβριο του 2007.
Περιεχόμενο
Για πρώτη φορά, όλα τα δικαιώματα που μέχρι τότε ήταν διάσπαρτα στις διάφορες νομοθετικές πράξεις όπως στις εθνικές νομοθεσίες και τις διεθνείς συμβάσεις του Συμβουλίου της Ευρώπης, των Ηνωμένων Εθνών, του Διεθνούς Οργανισμού Εργασίας, συγκεντρώθηκαν σε ένα μόνο έγγραφο. Ο Χάρτης, παρέχοντας διαφάνεια και σαφήνεια στα θεμελιώδη δικαιώματα και ελευθερίες, συμβάλλει στην ανάπτυξη της έννοιας του πολίτη της Ένωσης, καθώς και στη δημιουργία ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης (όπως επιβεβαιώνεται στο προοίμιο του Χάρτη). Ο Χάρτης ενισχύει τη νομική ασφάλεια όσον αφορά την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων, η οποία μέχρι σήμερα εξασφαλιζόταν μόνο από τη νομολογία του Δικαστηρίου και από το άρθρο 6 της συνθήκης της ΕΕ.
Ο Χάρτης περιλαμβάνει ένα εισαγωγικό προοίμιο και 54 άρθρα που κατανέμονται σε 7 κεφάλαια
· Κεφάλαιο I: Αξιοπρέπεια (ανθρώπινη αξιοπρέπεια, δικαίωμα στη ζωή, δικαίωμα στην ακεραιότητα του προσώπου, απαγόρευση των βασανιστηρίων και των απάνθρωπων εξευτελιστικών ποινών ή μεταχείρισης, απαγόρευση της δουλείας και της καταναγκαστικής εργασίας),
· Κεφάλαιο II: Ελευθερία (δικαίωμα στην ελευθερία και την ασφάλεια, σεβασμός της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής, προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, δικαίωμα γάμου και δικαίωμα ίδρυσης οικογένειας, ελευθερία σκέψης συνείδησης και θρησκείας, ελευθερία έκφρασης και πληροφόρησης, ελευθερία του συνέρχεσθαι και συνεταιρίζεσθαι, ελευθερία των τεχνών και των επιστημών, δικαίωμα εκπαίδευσης, επαγγελματική ελευθερία και δικαίωμα στην εργασία, ελευθερία ίδρυσης επιχείρησης δικαίωμα ιδιοκτησίας, δικαίωμα ασύλου, προστασία σε περίπτωση απομάκρυνσης, επαναπροώθησης και απέλασης).
· Κεφάλαιο III: Ισότητα (ισότητα έναντι του νόμου, μη διάκριση, πολιτισμική, θρησκευτική και γλωσσική πολυμορφία, ισότητα ανδρών και γυναικών, δικαιώματα του παιδιού, δικαιώματα των ηλικιωμένων, ένταξη των ατόμων με ειδικές ανάγκες).
· Κεφάλαιο IV: Αλληλεγγύη (δικαίωμα στην πληροφόρηση και στη διαβούλευση με τους εργαζομένους στο πλαίσιο της επιχείρησης, δικαίωμα διαπραγματεύσεων και συλλογικών ενεργειών, δικαίωμα πρόσβασης στις υπηρεσίες ευρέσεως εργασίας, προστασία έναντι αδικαιολόγητης απόλυσης, δίκαιοι και ισότιμοι όροι εργασίας, απαγόρευση της εργασίας των παιδιών και προστασία των εργαζόμενων νέων, οικογενειακή και επαγγελματική ζωή, κοινωνική ασφάλεια και κοινωνική αρωγή, προστασία της υγείας, πρόσβαση σε υπηρεσίες γενικού οικονομικού ενδιαφέροντος, προστασία του περιβάλλοντος, προστασία των καταναλωτών).
· Κεφάλαιο V: Ιθαγένεια (δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι κατά τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι κατά τις δημοτικές εκλογές, δικαίωμα χρηστής διαχείρισης, δικαίωμα πρόσβασης στα έγγραφα, διαμεσολαβητής, δικαίωμα αναφοράς, ελεύθερη κυκλοφορία και διαμονή, διπλωματική και προξενική προστασία).
· Κεφάλαιο VI: Δικαιοσύνη (δικαίωμα πραγματικής προσφυγής και αμερόληπτου δικαστηρίου, τεκμήριο αθωότητας και δικαιώματα υπεράσπισης, αρχές νομιμότητας και αναλογικότητας αξιόποινων πράξεων και ποινών, δικαίωμα του προσώπου να μην δικάζεται ή να μην τιμωρείται ποινικά δύο φορές για την ίδια αξιόποινη πράξη).
· Κεφάλαιο VII: Γενικές διατάξεις.
Γενικά, τα αναφερόμενα δικαιώματα αναγνωρίζονται σε κάθε πρόσωπο. Ωστόσο, ο Χάρτης αναφέρεται σε κατηγορίες ατόμων με ιδιαίτερες ανάγκες (των παιδιών, των ηλικιωμένων, των αναπήρων). Εξάλλου, το κεφάλαιο V προβλέπει την ειδική κατάσταση του Ευρωπαίου πολίτη αναφερόμενο σε ορισμένα δικαιώματα που ήδη προβλέπονται στις Συνθήκες (ελεύθερη κυκλοφορία και διαμονή, δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι, δικαίωμα αναφοράς), εισάγοντας επίσης το δικαίωμα της χρηστής διοίκησης.
Λαμβανομένης υπόψη της εξέλιξης της κοινωνίας, πέραν των κλασικών δικαιωμάτων (δικαίωμα στη ζωή, ελευθερία της έκφρασης, δικαίωμα πραγματικής προσφυγής κ.λπ.), ο Χάρτης αναφέρει δικαιώματα που δεν περιλαμβάνονταν στη σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης του 1950 (προστασία των δεδομένων, βιοηθική κ.λπ.). Υιοθετώντας μια πιο σύγχρονη γλώσσα σύμφωνα με ορισμένες εθνικές νομοθεσίες, αναγνωρίζει άλλους τρόπους πλην του γάμου για την ίδρυση οικογένειας και δεν μιλά πλέον για γάμο μεταξύ ανδρών και γυναικών, αλλά απλώς για γάμο.
Οι γενικές διατάξεις έχουν ως στόχο να καθορίσουν τους δεσμούς μεταξύ του Χάρτη της Ευρωπαϊκής Σύμβασης ανθρωπίνων δικαιωμάτων (ΕΣΑΔ), καθώς και να καθορίσουν το πεδίο εφαρμογής του Χάρτη. Ο Χάρτης εφαρμόζεται στα ευρωπαϊκά όργανα τηρούμενης της αρχής της επικουρικότητας και σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να επεκτείνει τις αρμοδιότητες και τα καθήκοντα που τους αναθέτουν οι Συνθήκες. Οι αρχές του Χάρτη εφαρμόζονται στα κράτη μέλη (στις κεντρικές και στις περιφερειακές και τοπικές αρχές) όταν εφαρμόζουν την κοινοτική νομοθεσία. Εξάλλου, η υποχρέωση των κρατών μελών να τηρούν τα θεμελιώδη δικαιώματα στο πλαίσιο της κοινοτικής νομοθεσίας είχε ήδη επιβεβαιωθεί από τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου (βλέπε π.χ. υπόθεση C 292/97).